Çin Yeni Pazarlar İçinmi Konovirüs'ün Yayılmasını Sağladı?

En az 315.000 ölüm ve 1.7 milyon iyileşme ile dünya çapında 4.7 milyondan fazla koronavirüs vakası doğrulandı. Çin virüsü kolay atlatarak dünya geneline milyar dolarlarca maske ve tıbbi malzeme sattı. Çin'den büyük yardım alan Dünya Sağlık Örgütü de Çin'in yanında ve virüsün laboratuvar ortamında üretilmediğini belirtiyor.

Çin Yeni Pazarlar İçinmi Konovirüs'ün Yayılmasını Sağladı?

Çin, koronavirüsün yaygınlaştığı mart ayından bu zamana kadar ihraç edilen tıbbi malzemelerin 50 milyar 900 milyon adet maske olduğunu duyurdu. 2.5 aylık bu sürede maskenin yanı sıra 216 milyon koruyucu kıyafet, 81 milyon koruyucu gözlük, 162 milyon test kiti, 72 bin 700 solunum cihazı, 177 bin hasta başı monitörü, 26 milyon 430 bin kızılötesi termometre ve 1 milyar 40 milyon cerrahi eldiven de ihraç edildiği ve 20 milyar dolar gelir elde edildiği bildirildi.

En az 315.000 ölüm ve 1.7 milyon iyileşme ile dünya çapında 4.7 milyondan fazla koronavirüs vakası doğrulandı. Çin virüsü kolay atlatarak dünya geneline milyar dolarlarca maske ve tıbbi malzeme sattı.  Çin'den büyük yardım alan Dünya Sağlık Örgütü de Çin'in yanında ve virüsün laboratuvar ortamında üretilmediğini belirtiyor. Olayları özetlersek;

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), COVID-19 olarak bilinen  ve neredeyse her ülkeye yayılan bir hastalığa neden olan yeni bir koronavirüs üzerine pandemik ilan etti  .

Johns Hopkins Üniversitesi tarafından derlenen verilere göre, hastalık 313.000'den fazla insanı öldürdü ve 4.6 milyona bulaştı . 1,6 milyondan fazla insan iyileşti.

Aşağıda bir zaman çizelgesi bulunmaktadır:

Bugün 18 Mayıs, İtalya, dün akşam saatlerinde corona virüsüne bağlı 145 ölüm yaşandığını açıkladı. Bu sayı 9 Mart’tan beri ülkenin gördüğü en düşük veri olarak  kayıtlara geçti. İtalya’da alınan önlemlerle birlikte bugün normale dönüş başlıyor. Avrupa’da salgının merkez üslerinden biri haline gelen İspanya’da da dün açıklanan verilerle birlikte Covid-19’a bağlı sebeplerle meydana gelen ölüm sayısı ilk kez 100’ün altına indi. İspanya Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada İspanya’da son 24 saat içerisinde 87 insan yaşamını yitirdi. 

Bununla birlikte Corona virüsüyle mücadele kapsamında çok sert önlemler ve kısıtlamalar getiren Hindistan, son 24 saatte 5.242 yeni koronavirüs vakası ve 157 ölümle tek günlük en büyük artışını kaydetti.  

11-17 Mayıs 

Suudi Arabistan 11 Mayıs'ta , rekor düşük petrol fiyatları ve koronavirüs kaynaklı bir ekonomik çöküşle başa çıkmak için vatandaşlara aylık çalışma ödemelerinin yanı sıra Katma Değer Vergisi'ni yüzde 5'ten yüzde 15'e çıkararak sert kemer sıkma önlemleri uygulayacağını söyledi. .

14 Mayıs'ta Birleşmiş Milletler, koronavirüs pandemisinin dünya ekonomisinin bu yıl yüzde 3,2 oranında küçüleceğini tahmin etti.

15 Mayıs'ta Güney Bangladeş'teki genişletilen kamplardaki bir Rohingya mültecisinin ilk koronavirüs enfeksiyonunu doğruladılar .

16 Mayıs'ta Hindistan koronavirüsü vakaları 85.940 enfeksiyon ve 2.752 ölüm bildirerek Çin'i geçti. En kötü etkilenen Hint devletleri 29.100 vaka ile Maharashtra, Tamil Nadu 10.108, Gujarat 9.931 ve Yeni Delhi 8.895.

4-10 Mayıs 

5 Mayıs'ta Birleşik Krallık, 30.000'den fazla insanın öldüğü Avrupa'daki en yüksek resmi COVID-19 ölüm oranını kaydetti.

Daha önceki açıklamalarından geri dönüş yapan ABD Başkanı Donald Trump 7 Mayıs'ta yönetiminin koronavirüs salgına yanıtını ele alan acil görev gücünün yaralanmayacağını ve bunun yerine çalışmalarına "süresiz" devam edeceğini söyledi.

8 Mayıs'ta DSÖ, Afrika'daki 83.000 ila 190.000 kişinin ilk yılda koronavirüs hastalığı tarafından ölebileceği ve bu süre içinde tedbir alınmaması durumunda 29 milyon ila 44 milyon arasında kişinin enfekte olabileceği konusunda uyardı .

10 Mayıs'ta , hem Çin hem de Güney Kore ve Seul 34 yeni vaka kaydetti -yaklaşık bir ay içinde en büyük tek günlük sıçrama- ve koronavirüs vakalarında yeni artışlar bildirdi.

27 Nisan - 3 Mayıs 

ABD vakalarının sayısı 28 Nisan'da küresel enfeksiyonların üçte biri olan bir milyonu aşarken, ölenlerin sayısı 57.000'i aştı. 

29 Nisan , Gilead Sciences remdesivir'in ABD hükümeti ve şirket yetkililerine göre, hastaları kurtarmak için gereken süreyi kısaltarak, önemli bir tedavi çalışmasında coronavirüs'le karşı etkili olduğunu kanıtladı. Haber, ABD ekonomisinin Büyük Durgunluk'un zirvesinden bu yana en sert darbesini aldığı ve GSYİH'sının yılın ilk çeyreğinde yüzde 4,8 daralan haliyle geldi 

ABD'de 30 milyondan fazla insan, koronavirüs ile ilgili tedbirlerin ve iş yerlerinin kapanmaya başlamasından bu yana işsizlik tazminatı talep etti . Öte yandan, avro bölgesinin ekonomisi ilk çeyrekte yüzde 3,8 daraldı.

3 Mayıs'ta , Afganistan sağlık bakanlığı Kabil'de yapılan rastgele testlerle küçük bir çalışmadan sonra başkent sakinlerinin yaklaşık üçte birinin enfekte olabileceğini öne sürdükten sonra yeni yayılmalar konusunda alarm verdi.

20-26 Nisan

21 Nisan'da Başkan Donald Trump Twitter'da yaptığı açıklamada, "ABD'ye göçü geçici olarak askıya almak için bir İcra Emri imzalayacağını!"

Bu arada, BM Dünya Gıda Programı'nın bir raporu, akut gıda güvensizliği ile karşı karşıya olan insan sayısının, sınır kapatmaları da dahil olmak üzere pandeminin yol açtığı kesintiler nedeniyle 265 milyona çıkabileceği konusunda uyardı.

Dünya Meteoroloji Örgütü başkanı 22 Nisan'da II.Dünya Savaşı'ndan bu yana pandemi nedeniyle en büyük yıllık düşüşün  olacağını ve karbon dioksit emisyonlarını yüzde altı oranında düşürmesi bekleniyor .

23 Nisan'da , koronavirüs ile ilgili tedbirlerin başlamasından bu yana geçen beş hafta içinde ilk kez işsizlik ödeneği için başvuran ABD vatandaşlarının sayısı 26 milyon rekor seviyeye ulaştı.

25 Nisan'da dünya çapında teyit edilen koronavirüs ile ilişkili ölüm sayısı, 200.000 eşiğini aşarak başka bir korkunç dönüm noktasına ulaştı. Aynı gün DSÖ, COVID-19'dan iyileşenlere "bağışıklık pasaportu" adı verilen ülkelere karşı, bu insanların gelecekte potansiyel enfeksiyonlara karşı bağışıklık geliştirdiklerini kanıtlayacak hiçbir bilimsel kanıt bulunmadığını söyledi.

26 Nisan'da , küresel koronavirüs pandemisinin başladığı Çin kenti Wuhan, hastanelerinde kalan enfeksiyon vakası olmadığını ve COVID-19 tedavisi gören tüm hastaların taburcu olduğunu söyledi.

Suudi Arabistan, Mekke'de ve daha önce izole edilmiş mahallelerde 24 saatlik sokağa çıkma yasağını korurken, krallığın tüm bölgelerinde sokağa çıkma yasağını kısmen kaldırdı.

13-19 Nisan

14 Nisan'da , hem Hindistan hem de Fransa, sırasıyla 3 Mayıs ve 11 Mayıs tarihlerine kadar ülke çapında bir sokağa çıkma yasağı gerçekleştirdi. Aynı gün, Tayvan bir aydan fazla bir süre içinde ilk kez yeni vaka bildirmedi.

Bu arada, 15 Nisan'da dünya çapında bilinen enfeksiyonların iki milyonu aştığı gibi, Uluslararası Para Fonu, küresel ekonominin bu yıl yüzde üç oranında küçülmesinin beklendiğini söyledi - 1930'ların Büyük Bunalımından bu yana en büyük daralma.

17 Nisan , Suudi Arabistan'a ait bir gazeteye göre Suudi Arabistan müftüsü, coronavirüs salgını devam ederse Ramazan ve sonraki Ramazan Bayramı için duaların ve bayramın evde yapılması gerektiğini söyledi.

Türkiye, 19 Nisan'da Ortadoğu'daki en fazla enfeksiyondan dolayı İran'ı geçti ve vakalar 86.306'ya yükseldi. Ancak başarılı tedavi yöntemi ile vaka sayısna göre ölüm oranını çok düşük seviyelerde tutmayı başardı.

6-12 Nisan

6 Nisan'da , İngiltere Başbakanı Boris Johnson,  kalıcı COVID-19 semptomları ile Londra'da hastaneye kaldırıldıktan sonra durumu kötüleştiğinden yoğun bakıma alındı. 9 Nisan'da yoğun bakımdan çıkarıldı ve 12 Nisan'da taburcu edildi .

7  Nisan'da Japonya, koronavirüs vakalarında ani bir artışla olağanüstü hal ilan ederken, Singapur kısmi tedbirlere başladı.

8  Nisan'da  Çin, geçen yıl orada ortaya çıkan koronavirüsün başlangıç noktası Wuhan kentini 76 gün önce kapattığından bu yana ilk kez insanların giriş çıkışına izin vermeye başladı. Singapur'da, bilgisayar korsanları bir ders yayınını ele geçirip öğrencilere müstehcen görüntüler gösterdikten sonra Zoom'un çevrimiçi eğitim için kullanımı askıya alındı.

10 Nisan İngiltere Perşembe akşamı 24 saatde hayatını kaybeden 980 kişi ile en kötü tek günlük ölü sayısını açıkladı,  

ABD, 11 Nisan'da İtalya 19.468 sınırını aşarak toplam 20.071 ölüm oranını kaydetti. ABD'deki davalar 519.000'i geçti.

30 Mart - 5 Nisan

31 Mart'ta ABD'deki koronavirüs nedeniyle meydana gelen ölümlerin sayısı, geçen yıl sonlarında yeni koronavirüsün tespit edildiği Çin tarafından bildirilenleri aştı. Hafta sonu itibariyle ABD, 300.000'den fazla vaka arasında 4.000'den fazla rapor verdi.

1 Nisan COVID-19 vakası küresel toplam bir milyona ulaştı ve dünya çapında ölenlerin sayısı 50.000'in üzerinde oldu, BM başkanı Antonio Guterres coronavirüs pandemik olarak niteleyerek Dünya Savaşı'ndan bu yana "en kötü kriz" diye dünyayı uyardı.

Nisan'da Dünya Sağlık Örgütü (WHO), Orta Doğu'daki hükümetleri, bölgedeki vakalar yaklaşık 60.000'e yükseldiğinden, -yaklaşık bir hafta önce neredeyse iki katına çıktı- koronavirüsün yayılmasını sınırlamak için hızlı davranmaları gerektiği konusunda uyardı.

İngiltere'de Johnson, virüs testi pozitif çıktıktan 10 gün sonra kalıcı semptomlar göstermeye başlayınca 5 Nisan'da hastaneye kaldırıldı .

Aynı gün, Ortadoğu'nun en çok etkilenen ülkesi olan İran, 58.226 vaka arasında 3.603'lük bir ölüm oranını bildirdi. Ancak Başkan Hassan Rouhani, "düşük riskli" ekonomik tebirlerin 11 Nisan'dan itibaren devam edeceğini söyledi. 

23-29 Mart 

ABD'de, Beyaz Saray ve her iki tarafın Senato liderleri, 25 Mart'ta işçilere, işletmelere ve pandemi tarafından zorlanan bir sağlık sistemine yardımcı olmak için 2 trilyon dolarlık bir tedbir konusunda anlaşma sağladılar. Hafta sonuna kadar ABD, dünyadaki en yüksek sayıda koronavirüs enfeksiyonunu açıkladı ve iki gün önce rakamın iki katından fazla olan 124.000'den fazla vaka ve 2.000 ölüm kaydetti.

Bu arada, dünya çapında vaka sayısı 600.000'i aşarken, 27 Mart'ta 27.000'den fazla ölümle Hindistan ve Güney Afrika'da tedbir uygulayan ülkelere katıldı. Johnson'ın, testinin pozitif olduğu bildirilmişken Kenya, Kazakistan ve Honduras ilk ölümlerini bildirdi.

Avrupa'da,  İspanya 29 Mart'ta geçen 24 saat içinde 838 yeni koronavirüs ölümü kaydetti ve bu da ülkenin ölümlerdeki en yüksek günlük sıçramasına işaret etti. Ülke şimdi sadece 889 yeni ölümle ölüm sayısının 10.000'i aştığı İtalya'dan sonra ikinci sıradaydı.

16-22 Mart 

18 Mart'ta Avustralya Başbakanı Scott Morrison ilk kez ülkede bir "insan biyogüvenliği acil durumu" ilan etti . Pasifik Okyanusu'nun diğer tarafında, Şili ve Guatemala, virüsün yayılmasını önleyecek sıkı tedbirlerin alınması umuduyla sınırlarını kapattı.  

Ancak nadir görülen olumlu haberlerden biri, salgının başlangıcından bu yana Çin'de ilk kez yeni bir yerel olay bildirilmedi  

20  Mart'ta , koronavirüs ile ilgili ölümler dünya çapında 10.000'i geçti. Türkiye ve Pakistan'da daha fazla vaka bildirilirken, İran toplam 14.991 enfeksiyon ve 853 ölüm kaydetti. 

21  Mart'ta , Avrupa pandeminin merkez üssü olarak kalırken, İtalya 53.578 vaka ve 4.825 ölüm bildirdi, AB kamu açıklarına ilişkin kuralları askıya almak için eşi görülmemiş bir adım attı ve ülkelere ekonomiyi harcamaları gerektiği şekilde enjekte etme özgürlüğü verdi.

22  Mart'ta kuşatılmış Gazze Şeridi'ndeki Filistinli yetkililer ilk iki koronavirüs vakasını açıkladı.

9-15 Mart 

Mart'ta İran, serbest bırakılanların hapse geri dönmeleri gerekip gerekmediğini veya ne zaman dönmeleri gerektiğini belirtmeden, ülkedeki koronavirüs salgını nedeniyle yaklaşık 70.000 mahkumun serbest bırakıldığını söyledi.

10 Mart'ta Lübnan ve Fas virüsten ilk ölümlerini bildirdi.

Uzun zamandır beklenen bir hareketle, DSÖ 11 Mart'ta koronavirüs salgını salgın ilan ederken, Türkiye, Fildişi Sahili, Honduras, Bolivya, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Panama ve Moğolistan ilk vakalarını doğruladı. Katar'da enfeksiyonlar tek bir günde 24'den 262'ye ciddi bir şekilde sıçradı. 

15 Mart'ta Kazakistan, Filipinler ve Avusturya, salgını kontrol altına almak amacıyla kısıtlamaları sıkılaştırdı.

28 Mart 

Mart'ta Suudi Arabistan ilk koronavirüs vakasını açıkladı .

Çin Sağlık Komisyonu , 7 Mart'ta bir gün önce 143 davadan 99 yeni vaka bildirdi ve  ülke çapında toplam 80.651 dava bildirdi. Resmi veriler, ülkenin ihracatının, salgından sonraki yılın ilk iki ayında yüzde 17,2 oranında gerilediğini ve ülkenin çoğunun durmasına neden olduğunu gösterdi.

8 Pazartesi günü , Suudi yetkililer doğu Qatif bölgesini kilitledi ve bir sonraki duyuruya kadar ülke genelindeki tüm okulların ve üniversitelerin askıya alındığını duyurdu  

Kapsamlı bir hareketle İtalya, Lombardiya eyaletinde ve kuzeyde 14 bölgede katı bir karantina uyguladı ve toplam 16 milyon insanı etkiledi.

24 Şubat - 1 Mart 

Bu hafta Kuveyt, Bahreyn, Irak, Umman, Katar, Norveç, Romanya, Yunanistan, Gürcistan, Pakistan, Afganistan, Kuzey Makedonya, Brezilya, Estonya, Danimarka, Kuzey İrlanda ve Hollanda, Litvanya ve Galler.

25 Şubat'ta  , bir gün önce salgın hakkında bir basın toplantısı düzenleyen İran Sağlık Bakanı Yardımcısı Iraj Harirchi, koronavirüs olduğunu doğruladı. Ülkenin resmi açıklamasında toplamı15 ölümle 95 vakaya ulaştı. 

Enfeksiyon sayısı 27 Şubat'ta dünya genelinde 82.000'den fazla ölüm de dahil olmak üzere 82.000'i geçtiği için ABD, Başkan Donald Trump'a ulusal güvenlik için kilit malzeme veya ürünlerin endüstriyel üretimini genişletme gücü verecek Savunma Üretim Yasası'nı başlatmayı düşünüyordu. 

17-23 Şubat 

19  Şubat'ta İran, ilk vakalarını doğruladıktan saatler sonra koronavirüsten iki ölüm bildirirdi, Güney Kore 20 Şubat'ta  koronavirüsten ilk ölümünü bildirdi  . 

Bu arada Çin, ölüm oranının 2.118'e yükseldiğini, toplam dava sayısının 74.576'ya ulaştığını söyledi. Ülkenin sağlık komisyonu, günlük enfeksiyonların neredeyse bir ay içinde en düşük seviyeye düştüğünü bildirdi. 

21  Şubat'ta İsrail, bir yolcu gemisinden dönen bir kadının testinin pozitif çıkmasının ardından ilk teyit edilen vakayı bildirdi.

İtalya'da yetkililer 23 Şubat'ta üçüncü bir ölümü doğrularken, yerel yetkililer Venedik Karnavalı'nı askıya alınmış spor etkinliklerine ekledi.

10-16 Şubat

10 Şubat itibariyle, Çin salgının başkent Pekin'de bir hastaneyi ziyaret etti ve virüse karşı savaşanlara güven çağrısında bulundu. 

Beş gün sonra, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping'in devlet medyası tarafından yayınlanan 3 Şubat'ta yaptığı konuşmada, hükümetin halka alarm vermeden önce halkın virüs tehdidi hakkında bilgi sahibi olduğu belirtildi. 

11  Şubat'ta  DSÖ, yeni koronavirüsün neden olduğu hastalığa "COVID-19" deneceğini duyurdu. Yeni koronavirüsün kendisi SARS-CoV-2 olarak adlandırıldı.

13 Şubat'ta Japonya, virüse bağlı ilk ölümünü doğruladı.

14 Şubat'ta Mısır Afrika'da bir vaka bildiren ilk ülke oldu ve Fransa Avrupa'nın virüsden ilk ölümünü bildirdi. 16 Şubat   Tayvan ilk ölümü bildirdi.

3-9 Şubat 

6  Şubat'ta  Malezya'daki yetkililer, virüsün ilk kez insandan insana bulaştığını bildirirken, Avrupa'da enfekte olan insan sayısı 30'a ulaştı.

7  Şubat'ta Çin'de koronavirüs'ü ilk tespit edip duyuran doktor Li Lililiang öldü ve Hong Kong karantina kurallarını ihlal eden herkes için hapis cezası verdi. 

Şubat'ta Çin'deki ölüm bilançosu, 2002-03 SARS salgınının üzerinde gerçekleşti, 811 ölüm kaydedildi ve 37.198 enfeksiyon oldu. DSÖ uzmanları tarafından yönetilen bir araştırma ekibi Çin'e gitti.

27 Ocak - 2 Şubat 

30  Ocak'ta WHO, virüsün 31 ülkenin tamamına yayıldığını rapor ederken, Çin  7,711 vaka ve ölü sayısı 170'e çıktı. Koronavirüsü küresel bir acil durum ilan etti. Hafta sonunda Çin, 14.380 enfeksiyon arasında 304 ölüm bildirdi. 

Birkaç gün içinde Hindistan, Filipinler, Rusya, İspanya, İsveç ve Birleşik Krallık, Avustralya, Kanada, Almanya, Japonya, Singapur, ABD, BAE ve Vietnam'da yeni vakalar doğrulandı.

2 Şubat ,  Çin'in dışındaki ilk vaka Filipinler tarafından bildirildi, Wuhan'da coronavirüs ilk olarak 2019 yılında tespit edildi.  

20-26 Ocak

20  Ocak'ta Çin üçüncü bir ölüm ve 200'den fazla enfeksiyon bildirdi, vakalar Pekin, Şangay ve Shenzhen de dahil olmak üzere Hubei eyaleti dışında da rapor edildi.

Bu arada, bulaşıcı hastalıklar konusunda Çinli bir uzman,  devlet yayın kuruluşu CCTV'sine insandan insana bulaşını doğruladı ve milyonlarca insan yeni yıl tatili için seyahat ederken büyük bir salgından korkuyor.

Hubei eyaletindeki Wuhan, Xiantao ve Chibi şehirleri 23 Ocak'ta  hava ve demiryolu kalkışları askıya alındığı için etkin karantina altına  alındı. Haftanın sonunda, toplam 56 milyon insanı etkileyen daha fazla alan kilitlendi. 

DSÖ, salgının henüz uluslararası kaygılarla ilgili bir kamu acil durumu oluşturmadığını ve Çin dışındaki insanlar arasında virüsün yayıldığı konusunda "hiçbir kanıtı" olmadığını söyledi.

13-19 Ocak

DSÖ 13 Ocak'ta Tayland'da Wuhan'dan gelen bir kadında Çin'in ilk dışındaki ilk vaka olarak bildirdi  .

17  Ocak'ta Wuhan'da ikinci bir ölüm bildirildiği için ABD'deki sağlık yetkilileri üç havalimanının bu ülkeden gelen yolcuları taramaya başlayacağını açıkladı.

ABD, Nepal, Fransa, Avustralya, Malezya, Singapur, Güney Kore, Vietnam ve Tayvan'daki yetkililer takip eden günlerde vakaları doğruladılar.

6-12 Ocak

7 Ocak , WHO yetkilileri, yeni bir virüs tespit edildiğini açıkladı. Yeni virüs 2019-nCoV olarak adlandırıldı ve SARS ve soğuk algınlığı içeren koronavirüs ailesine ait olarak tanımlandı.

11 Ocak'ta Çin , deniz ürünleri pazarından mal satın alan 61 yaşındaki bir adamın virüsten ilk ölümünü açıkladı . Tedavi, hastaneye kaldırıldıktan sonra semptomlarını iyileştirmedi ve 9 Ocak akşamı kalp yetmezliğinden öldü .

31 Aralık - 5 Ocak 

31 Aralık yani geçen yıl, DSÖ Çin Wuhan'da 11 milyon insanın yaşadığı şehirde olağandışı enfekte bulgularına rastlandığını, ama virüs bilinmiyordu.

Enfekte olanların birçoğu, 1 Ocak'ta kapatılan şehrin Huanan Deniz Ürünleri Toptancı Pazarı'nda çalıştı . Sağlık uzmanları, büyüyen salgın ortasında virüsü tanımlamaya çalışırken, enfeksiyon sayısı 40'ı aştı .

Ocak'ta Çinli yetkililer, bunun 2002-2003'te Çin'de ortaya çıkan ve dünya çapında 770'den fazla insanı öldüren bir hastalık olan şiddetli akut solunum sendromu (SARS) virüsünün tekrarlaması olasılığını reddetti.